Web sitenizde müşteri ilişkileri ve ürün satışı konularında bu 10 kurala dikkat edildiği taktirde web siteniz hem çok geniş bir işlev kazanacak, hem de geleneksel satış yöntemlerinden çok daha fazla  karlılık ve gelir sağlayan bir işyeriniz haline gelecektir.

Güvenlik 

E-ticaret işlemini, alım-satım, para transferi, sipariş vs gibi ticari faaliyetleri web ortamına taşıyan ve Internet yoluyla bu işlemleri gerçekleştiren Internet uygulamaları olarak düşündüğümüzde, bu işlemleri yaparken aranan güvenlik anlayışını da buna uyarlamak zorundayız.Temelde aynı olan, fakat süreçte farklı bir güvenliktir. E-ticaret güvenliği bu kapsamda incelenecek bir konudur. 

E-ticaret güvenliği farklı bir anlayış gerektirirken, bu güvenliği tehdit edecek unsurlar, normal hayatta karşılaşılabilecek tehditlerden fazla değildir. örneğin kredi kartınızı ve cüzdanınızı  sokakta bir yankesiciye ya da kapkaççıya kaptırma ihtimaliniz, kredi kart bilgilerinizin  bir hacker (bilgisayar korsanı) tarafından çalınması ihtimalinden çok daha yüksektir.

(Suç oranları bu konuda da aynı sonuçları vermektedir) Yani e-ticaret, güvenlik endişeleri bulunan bir teknoloji değildir. Doğru uygulandığında güvenlik riskleri, normal bir ticari faaliyette oluşabilecek risklerden çok daha azdır.

E-ticaret uygulamalarında kullanılan temel standartlar SSL ve SET şifreleme teknikleridir. Bu gelişmiş  algoritmik sistemler, karmaşık yapıları ve en gelişmiş bilgisayarların bile çözemediği bir kriptolama (şifreleme)  teknolojisine sahiptir. Bugün bütün bankaların Internet şubeleri, web siteleri aracılığı ile sanal alışveriş hizmeti veren firmalar, ticari işlemlerin yapıldığı portallar, banka ve kredi kartı bilgilerinin güvenliği ve gizliliğini sağlamak için yaygın olarak SSL ve SET şifreleme teknolojilerini kullanmaktadırlar.

SSL ve SET sistemleriyle, Internet´ten 
alışveriş yapmayı isteyen sıradan bir kullanıcının ya da tüm alım satımlarını, ödemelerini web ortamına aktarmış bir işyerinin, yaptıkları ticari işlem sırasında, bağlı oldukları bankayla veri akışı olduğunda, tüm bu veri içeriğini 128 bit şifreleme tekniğiyle şifreler. Bilgilerin şifrelenerek aktarılması esasına dayanan bu dijital güvenlik sistemleri sayesinde, bilgilerin kötü niyetli 3.şahıs ya da kurumların eline geçmesi durumunda onlar tarafından çözülebilmesi önlenmiş olur. Şimdi kısaca SSL ve SET sistemlerini tanıyalım

SSL (Secure Socket Layer)

SSL network (ağ) üzerindeki veri transferi sırasında güvenlik ve gizliliğin sağlanması amacıyla Netscape tarafından geliştirilmiş bir güvenlik protokolüdür. 1996 yılında 3.0 versiyonunun çıkarılmasıyla hemen bütün Internet tarayıcılarının (Microsoft Explorer, Netscape Navigator vb) desteklediği bir standart haline gelmiş ve kısa zamanda çok geniş uygulama alanları bulmuştur. SSL şifrelemesi ile, gönderilen bilginin kesinlikle ve sadece doğru adreste deşifre edilebilmesini sağlanır. Bilgi ya da veri gönderilmeden önce otomatik olarak şifrelenir ve sadece doğru alıcı tarafından deşifre edilebilir. Her iki tarafta da doğrulama yapılarak işlemin ve bilginin gizliliği ve bütünlüğü korunur. 

SSL protokolünde 40 bit ve 128 bit şifreleme kullanılmaktadır. 128 bit şifrelemede 2128 değişik anahtar vardır ve bu şifrenin çözülebilmesi çok büyük bir maliyet ve zaman gerektirir. Kötü niyetli bir kişinin 128 bit´lik şifreyi çözebilmesi için 1 milyon dolarlık yatırım yaptıktan sonra 70 yıla yakın gibi bir zaman harcaması gerekir. Bu örnek bile SSL güvenlik teknolojisinin gelişmişliğini ve etkinliğini göstemektedir. 

SET (Secure Electronic Transactions) 

SET banka kartları ve ödemeler ile ilgili bilgilerin güvenliğini sağlamak amacıyla Visa, Mastercard, Microsoft,Netscape, GTE, IBM, SAIC, Terisa Systems ve Verisign´ın katılımıyla oluşan bir konsorsiyum tarafından geliştirilmiştir.SET protokolünde alışveriş, sanal cüzdan ve e-sertifika aracılığı ile daha güvenli bir ortamda gerçekleştirilir. SET, alışveriş işlemi sırasında ödeme bilgisi gizliliğini, kart kullanıcısının gerçek kart sahibi  olduğunu ve işyerinin banka ile anlaşmalı bir işyeri olduğunu garantiler.SSL ve SET teknolojileri e-ticaret güvenliğinin belkemiğini oluşturmaktadırlar. E-ticaret güvenliği ile ilgili tüm uygulamalar bu belkemiği üzerinde yapılanmaktadır.

E-imza ve E-sertifika ile ilgili bazı kavram ve tanımlar

Açık anahtar altyapısı :
Elektronik imzanın güvenli ve güvenilir biçimde uygulanmasını sağlamak için kullanılan bir teknolojidir. Açık anahtar altyapısı kullanılarak oluşturulan bir elektronik imzanın kimden geldiğinin belirlenmesi, imzalanmış metnin elektronik ortamdaki doğruluğunun ve bütünlüğünün sağlanması, atılan imzanın imza sahibi tarafından inkar edilememesi sağlanmış olur. Kanun´da (Elektronik İmza Kanunu) yer alan güvenli elektronik imzanın özelliklerinin sağlanması için kullanılır.

Zaman damgası :

Zaman damgası Kanun´da "bir elektronik verinin, üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı ve / veya kaydedildiği zamanın tespit edilmesi amacıyla, elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından elektronik  imzayla doğrulanan kayıt" olarak tanımlanır. Elektronik ortamda doküman, kayıt, sözleşme gibi elektronik verilerin, belirli bir zamandan önce var olduğunu kanıtlamak için kullanılır. Elektronik ortamdaki işlemlere güvenilir zaman bilgisi eklenebilmesini sağlar. Üzerinde zaman bilgisi olması gereken elektronik başvuru, tutanak, sözleşme ve benzeri her türlü elektronik veri üzerinde kullanılabilir.

Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı (ESHS) :

Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı (ESHS), Kanun´da "elektronik sertifika, zaman damgası ve elektronik  imzalarla ilgili hizmetleri sağlayan kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri" olarak  tanımlanır. ESHS´ler, kayıt merkezleri aracılığıyla aldıkları elektronik sertifika başvurularını değerlendirip güvenli  koşullar altında işleyerek elektronik sertifikaları üretir, sertifika başvuru sahiplerine ulaştırır. Bunun yanı sıra, sertifika yenileme ve iptal hizmetlerini, sertifika ve iptal durumu yayımlama hizmetlerini ve zaman damgası hizmetlerini verir. Kanun gereği, Türkiye´de elektronik imzanın hukuki ve teknik yönleri ile uygulanmasına  ilişkin usul ve esasları düzenleme ve ESHS´lerin faaliyetlerini denetleme görevi Telekomünikasyon Kurumu´na (TK) verilmiştir. TK denetimi sonrası ESHS olarak faaliyete geçebilir. 

Sertifika Kullanım Süreleri:

Elektronik sertifikaların geçerlilik süreleri güvenlik nedeniyle sınırlandırılmıştır. Geçerlilik süresi sonunda, sertifika sahiplerinin elektronik sertifika kullanımına devam etmek istemeleri halinde sertifikalarını ESHS´lerin bildirecekleri yöntemler uyarınca yenilemeleri gerekir. Nitelikli elektronik sertifikalar için genel olarak 1 yıllık bir geçerlilik süresi kullanılır

Sunucu (SSL) Sertifikaları:
 
Sunucu (SSL) sertifikaları, Internet ve her türlü ağ üzerinde istemci bağlantılarını karşılayan sunucuların,  bağlanan kullanıcılar tarafından doğrulanması amacıyla kullanılır. Eğer sunucuya bağlanan kullanıcı da elektronik  sertifika sahibiyse, sunucu bağlantısı sırasında kullanıcının da kimliğinin doğrulanması mümkündür. Bu tür bir bağlantı sırasında istemci ve sunucu arasında güvenli bir iletişim kanalı oluşturulur ve gönderilip alınan bilgiler  şifrelenerek transfer edilir. Sunucu (SSL) sertifikaları, özellikle İnternet üzerinde hizmet veren web sunucularının bağlantı güvenliğinin sağlanması amacıyla kullanılır. Bankacılık, e-ticaret ve e-devlet uygulamaları sunucu (SSL) sertifikalarının sık kullanıldığı alanlardır

Kök sertifika:

Bir ESHS´nin, başvuru sahiplerine yönelik olarak sertifika üretebilmesini sağlayan, ürettiği nitelikli elektronik sertifikalar ve sunucu sertifikaları gibi sertifikaları imzalamakta kullandığı imza oluşturma verisine karşılık gelen imza doğrulama verisiyle ESHS´nin kurumsal kimliği arasında bağ kuran, yine ESHS´nin kendi imza oluşturma verisiyle imzalanmış sertifikasına kök sertifika adı verilir. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu uyarınca TK tarafından yayımlanan "Elektronik İmza Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" gereği, ESHS faaliyete geçmesini müteakip yedi (7) gün içinde; kök sertifikasının sertifika özet değerini ve özetleme algoritmasını kendi İnternet sayfasında yayımlar, ulusal yayın yapan en yüksek tirajlı üç (3) gazetede ilan vermek suretiyle kamuoyuna duyurur ve gazete ilanlarının bir örneğini TK´ya iletir.

Elektronik sertifikaların içeriğinde hangi bilgiler vardır

Nitelikli elektronik sertifikalarda, Kanun gereği aşağıdaki bilgiler de yer alır:

Çapraz Sertifikasyon:

Çapraz sertifikasyon, bir ESHS tarafından üretilen elektronik sertifikaların, diğer bir ESHS´nin ürettiği elektronik sertifikalara güvenen üçüncü taraflar tarafından, ESHS´nin kök sertifikası üçüncü tarafın  elinde olmadığı halde doğrulanabilmesini sağlayan, ESHS´lerin birbirlerinin kök sertifikalarını imzalamasıyla oluşturdukları sertifikasyon biçimidir.

Elektronik sertifikalar ne tür yazılımlar ile kullanılabilir
Elektronik sertifikaların bilgisayar sistemlerine tanıtılması ve elektronik imzalı metinlerin imza doğrulaması için çeşitli istemci yazılımları kullanılabilir. Bu yazılımlar uygulamaya özel geliştirilebileceği gibi, bu işlevi yerine getiren paket programlar da bulunabilir. Pek çok e-posta programı ve İnternet tarayıcısı da  elektronik sertifika kullanım özelliklerine sahiptir

Sertifika İlkeleri ve Sertifika Uygulama Esasları nedir Ne amaçla kullanılır

Sertifika İlkeleri, sertifika başvurularının alınması, sertifika üretimi ve yönetimi, sertifika yenileme ve iptal işlemleriyle ilgili tüm idari, teknik ve yasal gereklilikleri ortaya koyar; ESHS´nin, sertifika sahibinin ve üçüncü tarafların uygulama sorumluluklarını belirler. Sertifika Uygulama Esasları ise, Sertifika İlkeleri´nde belirlenen gerekliliklere ESHS, sertifika sahipleri ve üçüncü tarafların nasıl uyduğunu, bu gerekliliklerin nasıl hayata ,geçirildiğini açıklar. ESHS´ler, bağlı bulundukları Sertifika İlkeleri´nin koşullarını, Sertifika Uygulama Esasları uyarınca yürüttükleri işletme faaliyetleriyle sağlar.

Elektronik İmza :
Elektronik ortamda iletişim kurarken gönderilen bilgi ve belgelerin, ticari ya da resmi işlemlerin bağlayıcı olabilmesi, imza şartını getirmektedir bilindiği gibi. Bunu Internet ortamında sağlayan mekanizmaya elektronik imza denmektedir. Bu anlamda elektronik imzanın normal bir imzadan, uygulama, amaç ve işlerlik açısından hiçbir farkı yoktur. Fark sadece, biri kağıda atılırken, diğeri elektronik ortamda kripto edilmiş dijital bir şifredir. Bir belgenin hangi kişi ya da kuruma ait olduğunu gösteren ve sahibi olduğu kişiyi bağlayan (tıpkı normal imza gibi) hukuki bir uygulamadır.

5070 sayılı Elektronik İmza Yasası´nda güvenli elektronik imza, "münhasıran imza sahibine bağlı olan, sadece imza sahibinin tasarrufunda bulunan güvenli elektronik imza oluşturma aracı ile oluşturulan, nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğinin tespitini sağlayan, imzalanmış elektronik veride sonradan herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının tespitini sağlayan imzadır" şeklinde tanımlanmaktadır.

Elektronik imza işlemlerinin uygulanma ve denetimi konularındaki sorumluluk aynı yasayla Telekomünikasyon Kurumu´na verilmiş durumda. Yani e-imza kullanmak isteyen tüm kişi ve kurumlar Telekomünikasyon Kurumu´nun onay verdiği kuruluşlar aracılığı ile elektronik imza sözleşmesi yapabilecekler. 

Elektronik imzanın internet ortamındaki 3 temel amacı:

Veri bütünlüğü: Verinin izin alınmadan ya da hata ile değiştirilmesini, silinmesini veya veriye ekleme-çıkarma  yapılmasını önlemek,
 
Kimlik doğrulama ve onaylama: İster ticari ya da hukuki, isterse kişisel tüm mesaj ve bilgilerin, mesaj sahibine ait olduğunu ve geçerliliğini sağlamak, 

İnkar edilemezlik: Kişi veya kurumların elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkar etmelerini önlemek.Gerek e-devlet dönüşüm sürecinde, gerekse iş yaşamının Internet ortamına kaydırılıp, kişisel ve kurumsal tüm işlemlerin web siteleri aracılığıyla yapılması projesi, e-imza uygulamasının gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. örneğin kamu alanındaki,

İş ya da ticaret alanındaki, 

gibi tüm uygulamalar, güvenli bir e-imza yapılanması ile geçerliliğini koruyacaktır. önümüzdeki yıllarda gittikçe yaygınlaşıp zorunlu hale gelecek e-dönüşüm uygulamaları nedeniyle ticaret ve kamusal yaşamın vazgeçilmez bir öğesi olacaktır e-imza. Bu konuda geç davranmak sadece yasal zorunluluk anlamında değil, Internet ortamına aktarılan iş süreçlerinde de ciddi maddi kayıplar (Güvenlik ve verilerin korunması açılarından) yaratabilecektir.Elektronik imza yasasını incelemek için www.tk.gov.tr/eimza/eimza_yasasi.htm adresini, e-imza ile ilgili mevzuatı takip etmek için de, www.e-imza.gen.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.

e-CRM (Elektronik Müşteri İlişkileri Yönetimi) : 
Yeni ekonomi anlayışı ile birlikte, e-ticaret altyapısının çeşitlendiğini, bir firmanın tüm bölüm ve ilevleri için bir otomasyon sistemi yaratılabildiğini söyleyebiliriz artık. Buna bir örnek olarak da, klasik müşteri ilişkileri yönetimini elektronik bir otomasyon altyapısı ile güçlendiren e-CRM uygulamalarını gösterebiliriz. 

E-ticaret uygulamalarının müşteri odaklı bir yönetim anlayışıyla gerçekleştirilmesini e-CRM (e- si ar em) olarak özetleyebiliriz. İkisi de yazılım ve otomasyon teknolojilerini kullansa da, e-ticaret ve CRM ayrı şeylerdir.  CRM, tüm süreçleri (üretim,finans,pazarlama,satış) kapsayan bir"yönetim felsefesi"ya da yaklaşımı iken, e-ticaret, tüm bu süreçlerde teknolojiyi kullanan etkin bir "araçtır." Eğer e-ticaret uygulamalarınızın temeline  müşteri odaklı bu yönetim anlayışını yerleştirdiyseniz buna da kısaca e-CRM diyebiliriz.

e-CRM´i bu anlamda e-ticaret faaliyetlerini müşteriye dayalı yürüten bir yazılım sistemidir diye düşünebiliriz.e-CRM için firmanıza uygun bir yazılım ve otomasyon sistemine ihtiyacınız vardır. Ama bunu sadece,teknolojik ve bilgi iletişim altyapıları,programları üreten bir firmadan tedarik edip,kendi firmanıza uyarlamanızla bu işin biteceğini sanmayın. e-CRM Internet´ten müşteriye ulaşmanın ve Internet´ten pazarlamanın anahtarıdır. Kapıyı açar ama içeri girmek size kalmıştır.Her şeyden önce gerçek bir verimlilik artışı ve yoğun rekabete dayanıklılık için konuya bütüncül bakmak gerekecektir. e-CRM, e-ticaretin teknik altyapısıyla, CRM yaklaşımının uyumlaştırılması sonucu ortaya çıkan, bu yüzden de bütüncül olarak algılanıp, değerlendirilmesi gereken bir kavramdır. Yapılan araştırmalar, bu bütüncüllüğü algılayamayan, yönetim yapısı ve süreçlerini yeniden organize etmeyip sadece yazılım üzerinden e-CRM uygulayan firmaların başarısızlıklarını ortaya koymaktadır.Firmanın kendini müşterinin yerine koyup onun gibi düşünebilmesi, bir yazılımın ya da bilgi işlem sisteminin yapacağı bir şey değildir. Otomasyon süreci çok kısa sürede müşteriden bilgi alıp bilgi göndermenize yarar. Bunu sağlayan e-CRM yazılımlarıdır. Bu bilgiyi değerlendirecek ve anlamlı sonuçlar çıkaracak olan ise insandır. CRM, sizi müşteriye herhangi bir aracı koymadan ulaştıran, onun tüm alım-satım sürecindeki duygu ve düşüncelerini yönlendiren,onun gelecekteki olası isteklerini (hatta içgüdülerini) belirleyip o istekleri ona sunarak firmaya ve ürüne bağımlı kılmaya çalışan bir faaliyetler bütünü iken, e-CRM tıpkı e-ticaret gibi, bu yoldaki tüm kapıları açan bir anahtar,bu faaliyetlerin yürütülmesini sağlayan etkin bir teknolojik araçtır.

Etkili bir e-CRM uygulamasının koşulları

   Şunu söyleyebiliriz ki, artan rekabet, geleneksel verimlilik arttırıcı yöntemlerin eskisi gibi olumlu sonuçlar vermemeye başlaması ve hantallaşan iş akışları, gelecek on yılda irili ufaklı birçok firmanın ciddi anlamda 
CRM uygulamalarına geçmesini kaçınılmaz kılacaktır. Fakat bu uygulamayı ciddi olarak gerçekleştirememenin
  getireceği maliyette üzerinde dikkatle durulması gereken bir konu. Bu riski ya da kaybı yaşamamak için, e-CRM uygulamalarına geçmeyi düşünen firmalara şunları öneriyoruz.

Sanal POS :

  Elektronik ticaretin anahtarlarından biri de "sanal POS" denilen sistemlerdir. Web üzerinden ödeme söz konusu olduğunda sanal POS´lar devreye girer. Klasik alışverişlerde kullandığımız POS  (Point of sale- ödeme noktası) cihaz ve sistemlerinin, web siteleri üzerinden alışveriş yapmaya olanak sağlayan şekline sanal POS -VPOS (Virtual point of sale) denmektedir. Kısaca buna Internet´e uyarlanmış POS da diyebiliriz.

  Sanal POS ile alıcı-satıcı ya da satıcı-tedarikçi arasında online bir ödeme sistemi ve altyapısı kurulmuş olur.Sistem basit olarak, firmanın web sitesi üzerinden bilgilerini giren alıcının banka ve kredi kuruluşlarında olan hesabından, aldığı ürün veya hizmetin bedeli olan paranın firmanın kendi banka hesabına geçmesine dayanır.
  Bu sistemi uygulamak son derece kolay ve zahmetsizdir. Ürün ve hizmetlerini web üzerinden pazarlamayı düşünen bir firma öncelikle ticari hesabının bulunduğu bir banka ile üye işyeri ve e-ticaret sözleşmelerini imzalaması, devamında da bankaya ait VPOS yazılımını kendi web sitesine kurması yeterlidir.   Sanal POS işleyiş olarak oldukça güvenlidir, tüm işlemler Bu süreç esnasında, dijital olarak gerçekleştirilir. Güvenlik sistemleri SSL 128 bit´lik şifreleme algoritmasına dayanan dijital imza ve dijital sertifikalı giriş-çıkış işlemlerini çözmek çok zordur, bu nedenle klasik bir alışverişte yaşayacağınız güvenlik tehlikesi (Hele hele günümüzde) kat be kat daha fazladır. Ülkemizde sanal POS hizmeti veren başlıca bankaların sanal POS´larını şöyle sıralayabiliriz. 
Sanal Akpos (Akbank), VPOS-724 (Vakıfbank), POSNET (Yapı Kredi Bankası), Garanti Sanal POS
  (Garanti Bankası), Finans WebPos (Finansbank) sistemlerini ülkemizdeki Sanal POS hizmetlerine
örnek verebiliriz.

Sanal POS kullanmanın sağlayacağı faydalar

E-iş süreçlerinin uygulama alanları
                                
  Elektronik ticaret işlemlerini sadece ticaret altyapısı üzerinden değil, tüm sektörler ve iş alanları üzerinden de düşünebiliriz. Genel olarak bunu kapsayan tüm elektronik uygulamalar e-iş olarak ta tanımlanabilir. Yerel ağlar (Kurum içi Intranet ağları) ve açık ağlar (Internet) kullanılarak yapılabilecek iş süreçleri aşağıdaki gibi çok geniş bir ağa ve uygulama sahasına sahiptir.

Görüldüğü gibi e-iş süreçlerinin uygulama alanı neredeyse sınırsızdır. Geleneksel olarak yapılan tüm bu işlerin elektronik ortama aktarılıp, dijital ve on-line işlemler dahilinde daha yüksek kalite, verimlilik ve düşük maliyetle yapılmasına olanak sağlar.
KOSGEB E-ticaret desteği tedarikçi - ürün kriterleri:
 
KOSGEB, yakın zaman önce, KOBİ´lere e-ticaret ve yazılım tedariği sağlayan tedarikçi işletmelere verilecek destekleri ve bu destekleri elde edebilmek için tedarikçi işletmelerin sahip olması gereken kriterleri açıkladı. önümüzdeki 5-10 yıl içinde hızla gelişecek olan e-ticaret uygulamalarının, KOBİ´lere büyük fırsatlar 
sunacağını biliyoruz. öyle ki bu uygulamalardan uzak duran, yazılım, Internet gibi teknolojiler yerine, geleneksel ticarete devam etmeyi tercih eden işletmelerin pazardan tamamen silinmesi kuvvetli ihtimal olarak görülüyor. 

Bu nedenle ülke olarak bu geçiş dönemini hem iyi değerlendirmemiz hem de tüm KOBİ´lere ve onlara teknoloji desteği sağlayan tedarikçi firmalara destek verilmesi büyük önem taşıyor. KOSGEB, bu gereksinimden yola çıkarak 
e-ticaret konusunda KOBİ´lere tedarikçi olarak hizmet vermek isteyen işletmeleri desteklemeyi ve bu desteği belli kriterlere bağlayan kararlarını açıkladı. Bu kararda destekler iki ayrı tedarikçi ve bunlara bağlı kriterlere dayanıyor. (E-ticaret tedarikçi-ürün kriterleri ve yazılım tedarikçileri kriterleri) Aşağıda, e-ticaret desteği için tedarikçi (ve tedarikçi ürünlerinin) kriterlerini oluşturan 19 kriteri inceleyelim. 

      KOSGEB E- TİCARET DESTEĞİ TEDARİKÇİ - ÜRÜN KRİTERLERİ

E-tedarik: satın alım sürecinde otomasyon
 
Üretim süreci için ihtiyacı duyulan mal ve hizmetlerin satın alınması kısaca "tedarik süreci" olarak adlandırılır.
Herhangi bir firma için en önemli karar anlarından olan bu tür satın alma süreçleri konusunda firmaları zorlayan bazı unsurlar vardır. Bunları kısaca, "Aracıların varlığı, zaman kaybı, tam zamanında sipariş verebilme ve satın alma ile ilgili personel bulundurma zorunluluğu" olarak özetleyebiliriz.Kurumsal satın alma işlemlerinin Internet üzerinden gerçekleştirilmesine olanak sağlayan internet çözümleri elektronik tedarik sistemleri olarak tanımlanabilir. Üretim süreci öncelikli olarak ürün ve hizmetlerin alımı ve satışı ile ilgilidir.
Bilişim teknolojilerinin getirdiği gelişmeler, firmalar arası e-ticaret organizasyonu olan B2B uygulamalarıyla satınalma çalışmalarını elektronik ortama taşımayı, geliştirmeyi ve yeniden yapılandırmayı mümkün kılmaktadır. E-tedarik sistemi, web üzerinden dolaylı yoldan ya da merkezi bir portal üzerinden ticari satınalma faaliyetlerinde bulunmaya olanak sağlayacak geniş kapsamlı veritabanı platformlarıdır. Bu platformlar sayesinde taraflar (Alıcı ve tedarikçiler) üretim için gerekli olan sö zkonusu mal ve hizmetleri B2B altyapısının sunduğu değişim ve mezat otomasyonu ile alım-satımını yapabilmektedirler.
E-tedarik sürecinin başarısını etkilen başlıca faktörlerden biri, e-tedarik uygulamalarını sağlayacak bilişim altyapısının doğru seçimidir. Gereksinmelerin karşılayamayacak derecede yetersiz bir otomasyon, istenen verimliliği sağlamayabilir. Size neyin gerekli olduğu, üretim sürecinizin yapısıyla doğru orantılıdır. Açıkça söylenebilir ki, e-tedarik sürecinizin size sağlayacağı verimlilik ve kolaylık, amaç ve hedeflerine, üretim sürecinize uygun e-tedarik altyapısının seçimine bağlıdır.

Burada kendinize soracağınız "e-tedarik için üstleneceğim teknolojik altyapı maliyeti gerçekten istediğim sonuçlara ve hedeflere beni ulaştıracak mı Yoksa tam tersi, gereksiz yere mi bir maliyet yüklenmiş olacağım" gibi bir soru olabilir. Etkin bir e-tedarik sürecinin sağlayacağı avantajlar bu soru işaretlerini ortadan kaldıracaktır.

E-tedarik sürecinin avantajlarını şu başlıklarla özetleyebiliriz.

E-tedarik, firmalar yönünden büyük bir verimlilik ve rekabet olanağı sağlamaktadır. Elbette bu süreçten elde edilecek tüm bu avantajları maksimuma çıkaracak olan şey, firmanın bir bütün olarak, satış, pazarlama, müşteri ilişkileri süreçlerinin de elektronik bir altyapıya, esnek otomasyon sistemlerine, kısaca e-ticaret süreçlerine uyumlaştırılmasına bağlıdır. Rekabet unsurunun gittikçe yoğunlaştığı ve sertleştiği günümüz iş dünyasında artık firmalarımız, büyük satış gelirleri beklemek yerine, iş süreçlerinde verimliliği arttırıcı, üretim ve yönetim maliyetlerini düşürücü uygulamaların karlılığı arttıracağını görüyorlar. Bu nedenle e-tedariğin, şu an ve gelecek dönemlerde rekabetin yoğunlaştığı tüm sektörlerde satın alma süreci ve maliyetleri karşılama açısından büyük bir fırsat ve verimlilik sunması kaçınılmaz görünmektedir. E-tedarik süreçlerinin dışında kalmayı tercih eden firmalar ise, pazar paylarını, rekabet güçlerini ve üretim-yönetim verimliliklerini kaybetmekle karşı karşıya kalabileceklerdir. 
B2C :
Web tabanlı ticaret uygulamaları içinde en bilineni B2C (Business to customer " Firmadan müşteriye e-ticaret) sistemidir. B2C pazarı, karşımıza daha çok Internet üzerinden satış yapan web portalları ve sanal mağazalar aracılığıyla çıkmaktadır.Genel olarak, ticari kurumların kendi web sitelerinden pazarlama ve satış yapabilmelerini sağlayan tüm işlemler B2C kapsamındadır.
Bu sistemde müşteriler ihtiyacını duydukları ürünleri firmanın web sitesinden ya da firmanın ürünlerini verdiği ve başka firmaların ürünlerinin de pazarlandığı web portalları veya sanal mağazalardan (bunlara elektronik pazaryerleri de diyebiliriz) sipariş ederler.Müşteri siparişlerle birlikte, ödeme için kredi kartı bilgilerini de elektronik ortamda web sitesine gönderir. Bu işlem VPOS * denilen,Internet üzerinden kredi kartlı alışveriş yapma olanağı sağlayan oldukça güvenli ve gizlilik sistemleri gelişmiş bir ödeme mekanizmasıyla yapılır. VPOS sistemi, diğer alışverişlerde sık sık kullandığımız POS cihazlarının Internete uyarlanmış şeklidir. VPOS, bankalar aracılığıyla işleyen bir sistem olduğundan, pazarlayıcı firmanın bu tür ödemeler için VPOS hizmeti sunan bir bankayla e-ticaret sözleşmesi imzalaması gerekmektedir. Ülkemizde bir çok banka bu hizmeti sunmaktadır. Bunun dışında firmanın tercihine göre EFT ya da havale yoluyla ödeme olanakları da mevcuttur. B2C pazarındaki bu sipariş ve ödeme sistemi perakende piyasalarında iş yapan firmalar ya da perakendeciler için oldukça büyük avantajlar sağlayan bir e-ticaret sistemidir. Ülkemizde, 2004 yılı için verilen rakamlara göre B2C e-ticaret hacmimizin 1.5 milyon USD a ulaşacağı belirtilmektedir.
Perakende sektöründe hizmet veren KOBİlerimiz e-ticaret uygulamalarına geçtikçe bu iş hacmi katlanarak artacaktır. B2C e-ticaretin sağladığı avantajlar

 B2C e-ticaret sayesinde bu avantajları yakalamanın yolu ise, aşağıda sayacağımız şu önemli noktalardan geçmekte,

B2B :

E-ticaret kapsam olarak 2 farklı pazara ayrılır. Bunları B2B (Business to business-Firmadan firmaya e-ticaret) ve B2C (Business to customer-Firmadan müşteriye yönelik e-ticaret) pazarları olarak belirtebiliriz.Genel anlamda e-ticaret, tanınma açısından B2C pazarı olarak daha çok bilinmektedir. Bunda temel etken, son kullanıcıya yani müşteriye yönelik olmasındadır. Bu nedenle daha çok insanı ilgilendirebilecek bir pazar alanıdır. Oysa B2B pazarı daha dar bir kesime seslenmesine rağmen, hem iş yapan firmalar arası işlem yükü hem de özel işlerlik açısından B2C´ ye göre daha etkin, kapsamlı ve teknik bir yapıya sahiptir. Bu anlamda B2B çok daha sektörel bir ağı simgeleyen bir kavramdır. B2B´yi KOBİ´ ler için tedarik pazarı olarak da niteleyebiliriz. KOBİ´ ler bu şekilde Internet üzerinden, mal ve hizmet üretim aşamasında ihtiyaç duydukları ürün tedariklerini ya da tam tersi, başka KOBİ´ lerin ihtiyaç duyduğu ara malların toptan satışlarını kolaylıkla yapabilme olanağına kavuşabilmektedirler. Yapılan araştırmalar 2004 yılı için Türkiye´deki e-ticaret pazarının 4 milyar dolara ulaşacağı ve bunun %62´sini (Yaklaşık 2.5 milyar dolar) B2B pazarının, kalan 1.5 milyar dolarlık kısmını ise B2C pazarının karşılayacağı gösterilmektedir.Bu rakamlar da açıkça gösteriyor ki, e-ticarette asıl yük ve iş hacmi B2B yani tedarik pazarında yoğunlaşıyor. Ülkemizde e-ticaretin gün geçtikçe ilerlemesi bu hacmi çok daha yükseklere taşıyacaktır.
KOBİ´ lere e-ticaretin getireceği avantajlar 

Genel olarak belirtirsek, e-ticaretin bir KOBİ´ ye sunduğu avantajları şöyle sıralayabiliriz;
· İş yapma ve uygulama hızında artış
· Etkin verimlilik ve tasarruf
· Daha uygun şartlarda üretim faktörü, yatırım malı ve kredi bulma şansı
· Daha iyi bilgi iletişim yönetimi sağlama.
· Müşteri hizmetleri ve müşteriye yönelik tüm faaliyetlerde etkinlik.
· Dünya pazarlarına daha rahat giriş ve rekabet alanlarını genişletme.
  Bu konuda başlıca engelleri sıralarsak,
· Devletin yeteri ölçüde bilişim altyapısı yatırımlarına girmeyişi ya da bu konuda yavaş kalması.· E-ticaret kavramının ülkemizde kişi ve kurum bazında tam olarak anlaşılamaması. Bu konuda yaşanan gereksiz tedirginlik ve değişime karşı oluşan (Teknolojiye karşı her zaman varolan tipik korkularda olduğu gibi)   durağan tepkiler.Ülkemizde varolan ekonomik koşullar nedeniyle, teknoloji ürünlerinin (Bilgisayar, Internet vs.) maliyetlerinin yüksek oluşu,  ekonomik durumla bağlantılı olarak yaygınlaşma hızının düşük oluşu olarak özetleyebiliriz. 

Elbette ki bu engeller kalıcı değildir. Yavaş yavaş bu konuda önemli gelişmelerin yaşanacağı kesindir. 

Avrupa Birliği kapısına gelen ülkemiz, oldukça uzun süreceği görülen üyeliğe giriş aşamalarında, tüm bu engelleri kısa sürede ortadan kaldırıp, AB mevzuatlarına uygun bir teknoloji altyapısını oluşturmak zorunda. AB´ nin daha ilk planda Türkiye´den istediği, KOBİ´ lere yönelik yardım ve iyileştirmeler ile bilişim altyapısını AB standartlarına çıkarması talepleri, bu konuda devletin kısa sürede eylem planları ve uygulamaları yapmasını sağlayacak. Kısaca, KOBİ´ lerimiz ile e-ticaret altyapımız önümüzdeki dönemde yeni ve çok olumlu gelişmelerle karşılaşacağız.

Bir ülkenin ekonomik durumu, büyük firmaların değil, küçük orta büyüklükte firmaların karlılığı, verimliliği ve rekabet gücüyle ölçülür.
Elektronik ticaret : 

E-ticaret : 
Son çeyrek yüzyılda yaşadığımız teknolojik devrim, sadece günlük yaşamımızı etkilemekle kalmadı, iş yaşamı ve ekonomik faaliyetlerle ilgili tüm alanları doğrudan yeniden yapılandırmaya başladı.Teknolojinin getirdiği bu yeni yapılanma, yeni ekonomi, e-ticaret, e-iş, e-devlet vs. gibi yeni kavramlarla da bizi tanıştırdı.Bu tanışmayı yalnızca teorik olarak düşünmeyip, pratiğe döken ve uygulamaya geçen kişi ve kurumlar, ekonomik anlamda verimlilik ve rekabet gücü açısından büyük yol kat ettiler. 

Elektronik ticaret (e-ticaret) tüm bu gelişmeleri simgeleyen ve hepsini kapsayan bir kavram olarak kabul edildi. Ayrıca, teknolojiyle yenilenen ekonomi ve ticaret uygulamaları süreci olarak da kabul görmeye başladı. Bu sürece katılan dünyadaki irili ufaklı ticari birimler yepyeni bir verimlilik, sınırsız pazar ve rekabet 
gücü elde etmeye başladılar. E-ticareti kısaca " Bilişim ağları (Internet gibi) üzerinden yapılan tüm bilgi, hizmet, para vs. gibi ekonomik değerlerin değişimi süreci" olarak niteleyebiliriz. Ekonomi bir değişim mekanizması ise, bu değişimin bilişim ağları üzerinden online veya elektronik olarak gerçekleştirilmesi özetle "e-ticaret"tir.

Geleneksel ekonomide üretim faktörleri bilindiği gibi sermaye, toprak ve işgücü olarak kabul ediliyordu. Teknoloji devrimi bu faktörlere, geleneksel faktörlerden daha da etkin şekilde teknoloji, bilgi ve yaratıcılığı  ekledi. Bu durum sadece ekonomik değişim çeşitliğini arttırmadı, ayrıca sermaye, işgücü kapasitesi yönünden  kısıtlı olan ticari birimlere de (KOBİ´ ler gibi) büyük ticari birimlerin sahip olduğu ölçüde verimlilik ve rekabet gücü şansı sağladı. Ülkemizde ise, toplam işletmelerin %99´undan fazlasını ve toplam istihdamın yaklaşık %55´ini ekonomiye kazandıran KOBİ´ ler, dünya pazarlarına girebilmek, rekabet alanlarını genişletmek ve maliyetleri düşürüp kurum içi verimliliklerini arttırmanın en etkili yolunun teknolojiyi kullanmak ve dolayısı ile e-ticaret uygulamalarına geçmek olduğunu görebiliyorlar. 
Hem firmadan müşteriye yönelik B2C (Business to customer) hem de firmadan firmaya B2B (business to business) e-ticaret kanallarını kullanabilme konusunda oldukça elverişli konumda olan KOBİ dünyası, pazar bulma ve iç verimlilikyönünden büyük işletmelerle arasındaki bu ayrımı (ya da dezavantajları) e-ticaretle ortadan kaldırıyor. İhracat, uygun maliyetlerde kredi, üretim faktörü, yatırım malı bulma vs. gibi çok sayıda konuda KOBİ ve büyük işletmelerin eşit şartlarda rekabet edebilecekleri tek alanın e-ticaret olduğu görünüyor.